آموزش مقدماتی فارکس

تکنولوژی معاملات الگوریتمی

تکنولوژی معاملات الگوریتمی

با توسعه روز افزون بازارهای مالی و افزایش سرعت معاملات، نیازهای جدیدی همچون نیاز به ابزارهای معاملاتی هوشمند و خودکار و ربات‌های سریع (جهت رصد سریع به موقع بازار) بیشتر احساس خواهد شد. یکی از نوآوری هایی که در معاملات بازار سرمایه به کمک سرمایه گذاران آمده است ابزار معاملات الگوریتمی است.

به معامله خودکار در بازار بورس با استفاده از کامپیوتر به‌صورت تمام‌ اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک معامله الگوریتمی گفته می شود. در معاملات الگوریتمی در بورس کامپیوتر با استفاده از الگوریتمی که به آن داده‌شده در بازار (ها) جستجو می‌کند و فرصت‌های معاملاتی را شکار می‌کند. به این الگوریتم ها بلک باکس نیز گفته می شود.

در معاملات الگوریتمی بورس فرد معامله گر نقطه ورود و خروج به سهم مورد نظر را تعریف می کند و برنامه بر اساس آن عمل می کند یکی از کاربردهای معاملات الگوریتمی در بورس شکستن سفارش ها است. به مثال زیر توجه کنید:

فرض کنید یک معامله‌گر می‌خواهد ۱۰۰ میلیارد تومان سهام بخرد امکان ثبت چنین سفارشی به دلیل محدودیت حجمی سفارش در بازار امکان پذیر نیست زیرا باعث تاثیرگذاری منفی بر بازار می‌شود . در چنین مواردی یک الگوریتم معاملاتی وظیفه شکستن سفارش به سفارش‌های کوچک در حجم‌های متفاوت و اجرای آن‌ها در بازه‌های زمانی متفاوت را با سرعت بالایی انجام می دهد.

آیا معاملات الگوریتمیک برای بازار بورس ایران مناسب است؟

۸۵ درصد معاملات در بورس آمریکا توسط الگوریتم‌های معاملاتی انجام می شود ایران نیز جزو اولین کشورهایی است که مسابقات الگوریتمی را برگزار کرده است. به نظر می رسد این روش معامله به مرور جایگزین روش سنتی معامله در بورس خواهد شد.

تکنولوژی معاملات الگوریتمی ابزاری است که می‌تواند برای همه بازارهای مالی مورداستفاده قرار بگیرد. مانند بازار بورس، بازار آتی کالا (زعفران، زیره، و …)

معاملات الگوریتمی چگونه عمل می کنند؟

معالات الگوریتمی بر اساس برنامه ای که با توجه به استراتژی معاملاتی شما نوشته شده است انجام می شود. الگوریتم به معنی انجام دستورات به صورت مرحله به مرحله می باشد. معاملات الگوریتمی، روشی در معامله‌گری است که از کامپیوتر برای تحلیل و معامله‌گری استفاده می‌شود. در شکل زیر می بینید که معاملات الگوریتمی چگونه کار می کند:

معاملات الگوریتمی چگونه عمل می کنند؟

استفاده از معاملات الگوریتمی نیاز به داشتن پیش شرط هایی به شرح زیر است:

  • باید به یک زبان برنامه نویسی برای الگوریتم نویسی در بورس مسلط باشید در غیر این صورت نرم افزار معاملات الگوریتمی را تهیه کنید.
  • باید به اطلاعات و دیتای بازار سرمایه دسترسی داشت تا بتوان آن‌ها را در اختیار الگوریتم قرار داد.
  • ایجاد زیرساخت لازم برای انجام پیش تست روی سیستم برنامه ریزی شده پیش از ورود به بازار واقعی
  • فراهم کردن اطلاعات تاریخی لازم و دیتای شرایط بازار در گذشته بسته به استراتژی اجرا شده در الگوریتم برای تست کردن آن

مزایای معاملات الگوریتمی در بورس

  • یکی از مزایای معاملات الگوریتمی در معاملات بورسی این است که کار را ساده تر کرده و میزان خطا را کاهش می دهد.
  • شما می توانید با استفاده از معاملات الگوریتمی از استراتژی معاملاتی خود تست بگیرید.
  • سرعت بالا در سفارش گذاری دارند و قادرند معاملات شما را در قیمت مورد نظر انجام دهند.
  • دقت انجام معاملات افزایش می یابد.
  • معاملات الگوریتمی در بورس قادر به پ یاده‌سازی استراتژی‌های پیچیده و استفاده از چند استراتژی به صورت همزمان هستند.
  • همچنین می تواند زمان یافتن سهم مورد نظر برای معامله گر را کاهش دهد.
  • معاملات الگوریتمی در بورس کمک می‌کند تا بازار از احساسات انسانی دور شود و نقدینگی در بازار افزایش یابد.
  • معاملات الگوریتمی به ما در انتخاب بازار، انتخاب محصول، مدیریت ریسک و سرمایه، ورود به موقعیت معاملاتی و مدیریت معاملات باز کمک می کند.
  • در معاملات الگوریتمی امکان پیش تست وجود دارد و می توان مواردی مانند میزان سود و میزان ضرر را با توجه به شرایط مشابه بازار سنجید وریسک سرمایه گذاری را کاهش داد.
  • امکان تحلیل مقدار زیادی اطلاعات و انتخاب بهترین نتیجه از بین میلیون‌ها راه ممکن را فراهم می کند.
  • عدم خستگی و توانایی انجام کارهای تکراری

مزایای معاملات الگوریتمی

انواع معاملات الگوریتمی در بورس

  • الگوریتم های تهاجمی:

الگوریتم های تهاجمی برپایه تکمیل سفارشات با اضطرار بالا طراحی شده اند.

  • الگوریتم‌های سیگنال‌دهی:

مانند اندیکاتورهای RSI، MacD، MA یا Ichimoku

  • الگوریتم های انفعالی:

الگوریتم های انفعالی در بازه های زمانی طولانی معامله می کنند و تحت تاثیر تغییرات شرایط بازار هستند اما برعکس الگوریتم های تهاجمی حالت اضطراری ندارند.

  • الگوریتم های سفارشات در گردش
  • الگوریتم‌های مانیتورینگ
  • الگوریتم‌های کم بسامد و پربسامد
  • الگوریتم های اثر محور
  • الگوریتم های هزینه محور
  • الگوریتم های فرصت طلبانه

معایب معاملات الگوریتمی در بورس

سازمان بورس و اوراق بهادار با دستور ابلاغیه ای اعلام کرد: استفاده از الگوهای الگوریتمی و تقسیم سفارشات برخط در بورس و اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران برای تمامی اشخاص اعم از حقوقی ها و حقیقی ها به منظور حفظ شرایط تعادل عرضه و تقاضا تا اطلاع ثانوی ممنوع است. به نظر میرسد یکی از معایب استفاده از معاملات الگوریتمی بورس برهم زدن تعادل بین عرضه و تقاضا می باشد. در ادامه به برخی دیگر از معایب معاملات الگوریتمی در بورس اشاره می کنیم:

۱. چنانچه فردی که اقدام به الگوریتم نویسی می کند آشنایی کافی به آن نداشته باشد و یا شرایط بازار را به خوبی نشناسد می تواند باعث متحمل شدن ضررهای بسیاری در بورس شود. بنابراین داشتن تجربه و تبحر در کدنویسی بسیار مهم است.

۲. مکانیزم عمل معاملات الگوریتمی بر اساس اطلاعات بازار است این الگوریتم ها اطلاعات را به صورت لحظه ای از بازار دریافت می کنند و در صورت مطابقت اطلاعات دریافتی با دستورالعمل های الگوریتم ان ها را اجرا می کنند. حال فرض کنید در حین اجرای الگوریتم اینترنت قطع شود!!

۳. در صورتی که اطلاعات به درستی آپدیت نشود و بهینه سازی بر اساس خطاهای بک تست و شرایط روز بازار انجام نگیرد معادلات بر هم خورده و پیش بینی ها درست از آب درنمی آید.

در شکل زیر مشاهده می کنید که انجام معاملات الگوریتمی در بورس در حال افزایش است و پیش بینی می شود که به زودی جایگزین معاملات سنتی شود.

تکنولوژی معاملات الگوریتمی

مدیرعامل فرابورس ایران :

برای توسعه معاملات الگوریتمی باید تکنولوژی ها را به روز کنیم


معاملات الگوریتمی در بازار سرمایه بهترین محل برای به کارگیری علم دانش آموختگان رشته های کمی است که می توانند ثروت آفرینی کنند.
به گزارش اقتصاد سرآمد، امیر هامونی، مدیرعامل فرابورس ایران در بازدید از روند برگزاری آخرین روز رقابت معاملات الگوریتمی ضمن بیان مطلب فوق در جمع خبرنگاران گفت: معاملات الگوریتمی یکی از مهمترین روش های داد و ستد در بازار های سرمایه دنیا است و حجم گسترده ای از معاملات بورسی در جهان با این روش انجام می شود.
وی ادامه داد: فارغ التحصیلان رشته هایی همچون آمار، فیزیک کوانتوم، کامپیوتر، ریاضی، برق و کنترل و . مخاطبان اصلی الگوتریدینگ در بازار سرمایه هستند که با روش های علمی و آماری می توانند به کمک عمق بخشی بازار سرمایه بیایند.
هامونی تصریح کرد: ‌باید برای توسعه این روش معاملاتی در بازار سرمایه، تکنولوژی ها را به روز کنیم به گونه ای که سامانه توانایی مدیریت کردن دستورات خرید و فروش را به صورت لحظه ای و حتی میکرو ثانیه ای داشته باشد. این امر نیازمند زیرساخت ها و نرم افزار ها وسخت افزارهای لازم است.
وی ادامه داد: موضوع دوم بحث دیتا تکنولوژی معاملات الگوریتمی تکنولوژی معاملات الگوریتمی است. باید یک انباره داده ایجاد و در اختیار عموم قرار داده شود. حوزه برخی از داده ها در بازار سرمایه نیستند،‌ برای مثال داده های بین المللی، بازارهای جهانی، ‌ ارز و غیره همگی برای یک تحلیل مورد نیاز است و باید در اختیار تیم تحلیلی قرار بگیرد. هامونی با تاکید بر اینکه اطلاعات گسترده و دسترسی آسان به آن ضرورت توسعه معاملات الگوریتمی است، افزود: تنها در این شرایط است که ماشین می تواند داده ها را به جای انسان تحلیل و سفارش را وارد سامانه کند. وی افزود: معاملات الگوریتمی در بازار سرمایه بهترین محل برای به کارگیری علم دانش آموختگان رشته های کمی است که می توانند ثروت آفرینی کنند.
مدیر عامل فرابورس ایران در پاسخ به سوالی مبنی بر برنامه عرضه های اولیه نیز گفت: در این خصوص دو بحث مطرح می شود. یکی عمق بازار و دیگری نحوه عرضه اولیه! گاهی انتقاد می کنند که در شرایط منفی بازار نباید عرضه های اولیه انجام شود زیرا نقدینگی اندک است. اما به لحاظ علمی این نقد وارد نیست، چرا که تجربه نشان داده در میان مدت و بلند مدت عرضه های اولیه به نفع بازار بوده است. به شکلی که بازدهی عرضه های اولیه طی سال های اخیر بیشتر از بازدهی شاخص کل بوده است.
وی خاطرنشان کرد: ورود شرکت های جدید می تواند عمق بازار سرمایه را افزایش دهد و ما به شدت پیگیر این موضوع هستیم و عرضه های جدیدی تکنولوژی معاملات الگوریتمی در سال ۹۸ پیش بینی شده است.

تکنولوژی معاملات الگوریتمی

با توسعه روز افزون بازارهای مالی و افزایش سرعت معاملات، نیازهای جدیدی همچون نیاز به ابزارهای معاملاتی هوشمند و خودکار و ربات‌های سریع (جهت رصد سریع به موقع بازار) بیشتر احساس خواهد شد. یکی از نوآوری هایی که در معاملات بازار سرمایه به کمک سرمایه گذاران آمده است ابزار معاملات تکنولوژی معاملات الگوریتمی الگوریتمی است.

به معامله خودکار در بازار بورس با استفاده از کامپیوتر به‌صورت تمام‌ اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک معامله الگوریتمی گفته می شود. در معاملات الگوریتمی در بورس کامپیوتر با استفاده از الگوریتمی که به آن داده‌شده در بازار (ها) جستجو می‌کند و فرصت‌های معاملاتی را شکار می‌کند. به این الگوریتم ها بلک باکس نیز گفته می شود.

در تکنولوژی معاملات الگوریتمی معاملات الگوریتمی بورس فرد معامله گر نقطه ورود و خروج به سهم مورد نظر را تعریف می کند و برنامه بر اساس آن عمل می کند یکی از کاربردهای معاملات الگوریتمی در بورس شکستن سفارش ها است. به مثال زیر توجه کنید:

فرض کنید یک معامله‌گر می‌خواهد ۱۰۰ میلیارد تومان سهام بخرد امکان ثبت چنین سفارشی به دلیل محدودیت حجمی سفارش در بازار امکان پذیر نیست زیرا باعث تاثیرگذاری منفی بر بازار می‌شود . در چنین مواردی یک الگوریتم معاملاتی وظیفه شکستن سفارش به سفارش‌های کوچک در حجم‌های متفاوت و اجرای آن‌ها در بازه‌های زمانی متفاوت را با سرعت بالایی انجام می دهد.

آیا معاملات الگوریتمیک برای بازار بورس ایران مناسب است؟

۸۵ درصد معاملات در بورس آمریکا توسط الگوریتم‌های معاملاتی انجام می شود ایران نیز جزو اولین کشورهایی است که مسابقات الگوریتمی را برگزار کرده است. به نظر می رسد این روش معامله به مرور جایگزین روش سنتی معامله در بورس خواهد شد.

تکنولوژی معاملات الگوریتمی ابزاری است که می‌تواند برای همه بازارهای مالی مورداستفاده قرار بگیرد. مانند بازار بورس، بازار آتی کالا (زعفران، زیره، و …)

معاملات الگوریتمی چگونه عمل می کنند؟

معالات الگوریتمی بر اساس برنامه ای که با توجه به استراتژی معاملاتی شما نوشته شده است انجام می شود. الگوریتم به معنی انجام دستورات به صورت مرحله به مرحله می باشد. معاملات الگوریتمی، روشی در معامله‌گری است که از کامپیوتر برای تحلیل و معامله‌گری استفاده می‌شود. در شکل زیر می بینید که معاملات الگوریتمی چگونه کار می کند:

معاملات الگوریتمی چگونه عمل می کنند؟

استفاده از معاملات الگوریتمی نیاز به داشتن پیش شرط هایی به شرح زیر است:

  • باید به یک زبان برنامه نویسی برای الگوریتم نویسی در بورس مسلط باشید در غیر این صورت نرم افزار معاملات الگوریتمی را تهیه کنید.
  • باید به اطلاعات و دیتای بازار سرمایه دسترسی داشت تا بتوان آن‌ها را در اختیار الگوریتم قرار داد.
  • ایجاد زیرساخت لازم برای انجام پیش تست روی سیستم برنامه ریزی شده پیش از ورود به بازار واقعی
  • فراهم کردن اطلاعات تاریخی لازم و دیتای شرایط بازار در گذشته بسته به استراتژی اجرا شده در الگوریتم برای تست کردن آن

مزایای معاملات الگوریتمی در بورس

  • یکی از مزایای معاملات الگوریتمی در معاملات بورسی این است که کار را ساده تر کرده و میزان خطا را کاهش می دهد.
  • شما می توانید با استفاده از معاملات الگوریتمی از استراتژی معاملاتی خود تست بگیرید.
  • سرعت بالا در سفارش گذاری دارند و قادرند معاملات شما را در قیمت مورد نظر انجام دهند.
  • دقت انجام معاملات افزایش می یابد.
  • معاملات الگوریتمی در بورس قادر به پ یاده‌سازی استراتژی‌های پیچیده و استفاده از چند استراتژی به صورت همزمان هستند.
  • همچنین می تواند زمان یافتن سهم مورد نظر برای معامله گر را کاهش دهد.
  • معاملات الگوریتمی در بورس کمک می‌کند تا بازار از احساسات انسانی دور شود و نقدینگی در بازار افزایش یابد.
  • معاملات الگوریتمی به ما در انتخاب بازار، انتخاب محصول، مدیریت ریسک و سرمایه، ورود به موقعیت معاملاتی و مدیریت معاملات باز کمک می کند.
  • در معاملات الگوریتمی امکان پیش تست وجود دارد و می توان مواردی مانند میزان سود و میزان ضرر را با توجه به شرایط مشابه بازار سنجید وریسک سرمایه گذاری را کاهش داد.
  • امکان تحلیل مقدار زیادی اطلاعات و انتخاب بهترین نتیجه از بین میلیون‌ها راه ممکن را فراهم می کند.
  • عدم خستگی و توانایی انجام کارهای تکراری

مزایای معاملات الگوریتمی

انواع معاملات الگوریتمی در بورس

  • الگوریتم های تهاجمی:

الگوریتم های تهاجمی برپایه تکمیل سفارشات با اضطرار بالا طراحی شده اند.

  • الگوریتم‌های سیگنال‌دهی:

مانند اندیکاتورهای RSI، MacD، MA یا Ichimoku

  • الگوریتم های انفعالی:

الگوریتم های انفعالی در بازه های زمانی طولانی معامله می کنند و تحت تاثیر تغییرات شرایط بازار هستند اما برعکس الگوریتم های تهاجمی حالت اضطراری ندارند.

  • الگوریتم های سفارشات در گردش
  • الگوریتم‌های مانیتورینگ
  • الگوریتم‌های کم بسامد و پربسامد
  • الگوریتم های اثر محور
  • الگوریتم های هزینه محور
  • الگوریتم های فرصت طلبانه

معایب معاملات الگوریتمی در بورس

سازمان بورس و اوراق بهادار با دستور ابلاغیه ای اعلام کرد: استفاده از الگوهای الگوریتمی و تقسیم سفارشات برخط در بورس و اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران برای تمامی اشخاص اعم از حقوقی ها و حقیقی ها به منظور حفظ شرایط تعادل عرضه و تقاضا تا اطلاع ثانوی ممنوع است. به نظر میرسد یکی از معایب استفاده از معاملات الگوریتمی بورس برهم زدن تعادل بین عرضه و تقاضا می باشد. در ادامه به برخی دیگر از معایب معاملات الگوریتمی در بورس اشاره می کنیم:

۱. چنانچه فردی که اقدام به الگوریتم نویسی می کند آشنایی کافی به آن نداشته باشد و یا شرایط بازار را به خوبی نشناسد می تواند باعث متحمل شدن ضررهای بسیاری در بورس شود. بنابراین داشتن تجربه و تبحر در کدنویسی بسیار مهم است.

۲. مکانیزم عمل معاملات الگوریتمی بر اساس اطلاعات بازار است این الگوریتم ها اطلاعات را به صورت لحظه ای از بازار دریافت می کنند و در صورت مطابقت اطلاعات دریافتی با دستورالعمل های الگوریتم ان ها را اجرا می کنند. حال فرض کنید در حین اجرای الگوریتم اینترنت قطع شود!!

۳. در صورتی که اطلاعات به درستی آپدیت نشود و بهینه سازی بر اساس خطاهای بک تست و شرایط روز بازار انجام نگیرد معادلات بر هم خورده و پیش بینی ها درست از آب درنمی آید.

در شکل زیر مشاهده می کنید که انجام معاملات الگوریتمی در بورس در حال افزایش است و پیش بینی می شود که به زودی جایگزین معاملات سنتی شود.

معاملات الگوریتمی و تغییر پارادایم سرمایه‌گذاری

امید موسوی، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت الگوریتمی تحلیلگر امید؛ ماهنامه عصر تراکنش / معاملات الگوریتمی، در بازارهای مالی الکترونیکی به معنای استفاده از برنامه‌های کامپیوتری و ماشین به جای انسان، برای ورود سفارش‌های معاملاتی است. با معاملات الگوریتمی، به جای انسان یک یا چند الگوریتم، در انتخاب و اعمال این سفارش‌ها (از جنبه‌های مختلف همانند زمان‌بندی، قیمت یا حجم آن) تصمیم می‌گیرند. در کشور ما هم معاملات الگوریتمی در سال‌های اخیر مورد حمایت نهاد ناظر قرار گرفته و خوشبختانه در مسیر توسعه قرار دارد.

بازارهای مالی و در سطح کلان‌تر بازارها، پدیده‌های متاثر از متغیرهای بی‌شمار هستند. دانش مالی رفتاری، تحلیل‌های فنی و بنیادی و استفاده از هوش مصنوعی و الگوریتم‌ها، برای درک رفتار واقعی بازار، نیازمند ابزارهای مدرن برای بررسی مستمر انبوهی از داده‌ها به‌صورت کاملا دیجیتالی است.

[mks_pullquote align=”left” width=”740″ size=”18″ bg_color=”#444444″ txt_color=”#ffffff”] درباره امید موسوی

امید موسوی، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت الگوریتمی تحلیلگر امید است.

او کتاب تکنولوژی معاملات الگوریتمی را تالیف کرده و همچنین مدرس دانشگاه، مشاور شرکت‌های کارگزاری و مدرس معاملات الگوریتمی در کانون کارگزاران و سازمان بورس است.

ترکیب زیرساخت‌های ماشینی تحلیل (کامپیوترها و نرم‌افزارهای به‌روز و قدرتمند) و منطق واکاوی داده‌ها (الگوریتم‌ها)، اکنون در بورس‌های جهان به‌قدری توسعه یافته و جلوه کرده که حتی غالب حجم معاملات را – بیش از ۸۰ درصد – به خود اختصاص داده‌اند.

جای بسی خرسندی است که طرح موضوعات مربوط به معاملات الگوریتمی به‌صورت عملی و قابل ‌اجرا در بازار ایران در حال فراگیری است. توسعه و بومی‌سازی این دانش، ضمن اینکه فاصله ما را با دنیا کمتر می‌کند، ابزار قدرتمندی به بازارگردان‌ها و سایر فعالان بازار سرمایه می‌دهد تا با افزایش حجم معاملات، مفهوم واقعی بازار کارا و نقدشونده را برای بازار سرمایه ایران به ارمغان بیاورند.

شاید شما هم متوجه شده باشید که سرعت معاملات و نوسانات بازار بسیار بیشتر از قبل شده و دیگر به‌راحتی نمی‌توان با تحلیل‌های دستی به نتایج مطلوب رسید!

[mks_pullquote align=”left” width=”740″ size=”18″ bg_color=”#444444″ txt_color=”#ffffff”]۳۶.۶ درصد معاملات بورس آنلاین هستند
در سال ۱۳۹۰، نسبت حجم معاملات آنلاین به کل معاملات در بورس و فرابورس به‌ترتیب ۷.۱۱ و ۳.۵۸ درصد بوده است. این رقم‌ها در سال ۱۳۹۷، به‌ترتیب به ۳۶.۶۱ و ۵۱.۳۹ درصد رسیده‌اند.
[/mks_pullquote]

پیش‌بینی‌ها و آمار ارائه‌شده در خصوص استفاده از الگوریتم‌ها و راهبردهای جدید بسیار امیدبخش است و از افزایش استفاده از آنها در دنیا تا سطح ۹۳ درصد حجم کل معاملات حکایت دارد! یافته‌ها، حاکی از آن است که معاملات الگوریتمی نقدشوندگی سهام را بهبود می‌بخشد و سرعت و حجم ارسال سفارش‌ها به سیستم معاملات را چندین برابر می‌کند. در جدول ۱ روند افزایش حجم تراکنش‌های دیجیتال و الگوریتمی در سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷ قابل‌ مشاهده است.

پارادایم شیفت صنعت سرمایه‌گذاری

معاملات الگوریتمی، به معنای به‌کارگیری سیستمی خودکار برای انجام معاملات است که به‌طور از پیش تعیین‌شده توسط الگوریتم و بدون دخالت انسان، اجرا می‌شوند. تاکید بر عدم دخالت انسان، بسیار مهم است. استراتژی‌های الگوریتمی، قبل از معاملات طراحی شده و الگوریتم بدون اختیار معامله‌گران انسانی اجرا می‌شود.

شکل ۱: مقایسه راهکارهای سنتی و مدرن در دسته‌بندی‌های مختلف در بازار سرمایه

ابزارهای مدرن الگوریتمی برای فعالان بازار سرمایه در سه حوزه تحلیل، معامله و بهینه‌سازی طراحی شده‌اند و به عقیده من پارادایم شیفت صنعت سرمایه‌گذاری اکنون در حال وقوع است. در شکل ۱، مقایسه راهکارهای سنتی و مدرن در این سه دسته به‌‌صورت خلاصه بیان شده است.

هدف از ارائه این ابزارها، افزایش کیفیت معاملات، کاهش درز اطلاعاتی، کاهش هزینه معاملاتی و از بین بردن احساسات و عواطف انسانی در سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه است. شرکت‌های تامین سرمایه، سبدگردان، سرمایه‌گذاری، کارگزاری و سرمایه‌گذاران خرد می‌توانند از این سیستم بهره ببرند.

شکل ۲: مقایسه راهکارهای سنتی و مدرن در دسته‌بندی‌های مختلف در بازار سرمایه

چرخ خیاطی بازار سرمایه

معاملات الگوریتمی به‌تازگی وارد ادبیات بازار سرمایه ما شده است. در حالی ‌که در سایر کشورها و به‌خصوص در بازارهای توسعه‌یافته‌تر تا ۹۰ درصد (حدس زده می‌شود) از حجم معاملات را دربر گرفته؛ اما حذف انسان از سیستم معاملات و استفاده از سیستم ماشینی به‌عنوان جایگزین، به لحاظ فرهنگی چقدر امکان رشد در بازار سرمایه ایران را دارد؟ استفاده از الگوریتم به این معنی نیست که سیستم تصمیم می‌گیرد و استراتژی صفر تا صد خود را دارد. من فکر می‌کنم اولین استفاده‌ای که در دنیا برای الگوریتم در نظر گرفته شد، برای آن بود که سفارش‌های بزرگ را به‌صورت سفارش‌های کوچک و منظم درآورد و سپس با مکانیسم زمانی و مکانی مشخص به بازار ارائه بدهد که بازار تاثیر منفی از این موضوع نگیرد و به اصطلاح لغزش قیمت اتفاق نیفتد.

[mks_pullquote align=”left” width=”740″ size=”18″ bg_color=”#444444″ txt_color=”#ffffff”]دو تریلیون دلار تا سال ۲۰۲۰
امروزه مشاورهای رباتیک با عمر کوتاه ۱۰ساله خود، میلیاردها دلار دارایی قابل سرمایه‌گذاری (دارایی‌های تحت مدیریت) را اداره می‌کنند. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند این رقم تا سال ۲۰۲۰ به بیش از دو تریلیون دلار آمریکا می‌رسد و با نگاه خوش‌بینانه تا سال ۲۰۲۵، ۱۰ درصد از همه دارایی‌های قابل سرمایه‌گذاری را مشاورهای رباتیک اداره خواهند کرد. بر اساس تخمین‌های امروز، این به معنای رقم شگفت‌انگیز ۱۴ تریلیون دلار است، اما نکته جذاب این است که مشاورهای رباتیک نیز در حال تغییر هستند.
[/mks_pullquote]

در ابتدای مسیر بلوغ معاملات الگوریتم، شرکت‌ها یا حقوقی‌ها از آن استفاده می‌کردند. در بازار ایران نیز سرمایه‌گذاران حقوقی به این نحو عمل می‌کردند که مجبور بودند به‌صورت تلفنی با تریدرهای خود در ارتباط باشند. حال اگر سرمایه را در پنج کارگزاری بگذارند و در هر کارگزاری تنها با دو نفر و نه بیشتر در ارتباط باشند، حداقل باید روزانه با ۱۰ تریدر در تماس باشند که چه سهمی بخرد، یا چه چیزی بفروشد. اگر تلفن معامله‌گر اشغال باشد و در حال مکالمه با سرمایه‌گذار دیگری باشد نیز این فرایند طولانی‌تر می‌شود. این در حالی است که در تلفن‌ها به‌راحتی درز اطلاعاتی اتفاق می‌افتد و استراتژی معاملاتی لو خواهد رفت. حال ما به‌عنوان طراح سیستم معاملات الگوریتمی به سرمایه‌گذار پنلی می‌دهیم تا استراتژی مدنظر او را تنها با یک دستور پیاده‌سازی کند و دیگر محدودیت انسانی برای رصد کل بازار را نیز نداشته باشد.

در واقع استفاده از الگوریتم در معاملات بازار مانند استفاده از چرخ خیاطی در صنعت خیاطی بود که خیاط‌ها را حذف نکرد، بلکه کار آنها را راحت‌تر کرد. حال در همین معاملات الگوریتمی، باید سه کارکرد را برای الگوریتم‌ها در نظر بگیریم که شامل الگوریتم‌های بازارگردانی، الگوریتم‌های اجرای معاملات و ربات‌های مشاور می‌شود و این مراحل باید به‌ترتیب اتفاق بیفتد. در این صورت به‌ مرور زمان بازار بزرگ‌تر و پرحجم‌تر شده و سپس الگوریتم‌ها، فضایی را فراهم می‌کنند که دیگر کسی نتواند با دو میلیارد تومان روی سهمی سفته‌بازی کنید و بازار را به هم بریزد!

نظریه بازار کارا می‌گوید هرچه تعداد شرکت‌کنندگان بیشتر و سفارش‌ها بیشتر باشد، آنها خطاهای هم را بیشتر می‌پوشانند و بازار به کارایی می‌رسد. ما می‌گوییم در یک بازار اگر اتفاق کمبود اطلاعات یا سرمایه بیفتد، این خلأ نهایتا در ۱۰ دقیقه پر می‌شود. با این ‌حال موارد زیادی پیش آمده که این ۱۰ دقیقه حتی یک سال زمان را هم در اختیار گرفته است (ارزنده‌بودن فولاد مبارکه بیش از یک سال). در واقع به‌دلیل عمق کم بازار ایران، این زمان طولانی می‌شود. اولین خاصیت الگوریتم‌ها افزایش تعداد معاملات و تعداد سفارش‌هاست و آدم‌های درگیر در بازار را زیاد می‌کند.

[mks_pullquote align=”left” width=”740″ size=”18″ bg_color=”#444444″ txt_color=”#ffffff”]علاقه کم نسل جدید برای مشاوره حضوری سرمایه‌گذاری
مشتری‌های جوان دیگر به اندازه نسل قبل خود، به‌دنبال تعامل رودررو نیستند. طبق یک مطالعه، احتمال اینکه افراد نسل هزاره و نسل ایکس علاقه‌مند گفت‌و‌گو در مورد استراتژی‌های سرمایه‌گذاری با متخصصان باشند (به‌ترتیب ۴۹ و ۴۸ درصد) در مقایسه با نسل انفجار و مشتریان مسن‌تر (به‌ترتیب ۶۱ و ۶۷ درصد) کمتر است.
[/mks_pullquote]

چرا تکنولوژی معاملات الگوریتمی سرعت رشد الگوریتم‌ها کم بود؟

مهم‌ترین عاملی که باعث شد الگوریتم‌ها با سرعت کمی رشد کنند، بحث هزینه حاصل از بالا بودن کارمزد است. اکنون کارگزاران می‌ترسند که با کم‌شدن کارمزد، درآمد آنها کم شود. در حالی ‌که حجم معاملات بالا می‌رود و شاید به‌واسطه حجم بالا کسانی که قبلا معامله نمی‌کردند را به بازار بکشاند. یا اینکه توسعه معاملات، سیستمی انجام می‌شود که اتوماتیک‌وار حجم و عمق را بالا می‌برد. بنابراین اگر سازمان بورس، روی معاملات ماشینی تخفیف بدهد و به‌طور مثال نصف کارمزد را از سرمایه‌گذاران بگیرد، به‌عنوان عامل مشوق برای توسعه معاملات الگوریتمی به‌حساب می‌آید.

اکنون ۱۰۸ کارگزاری فعال در بازار داریم که باید در بلندمدت به ۳۰ تا ۳۵ کارگزاری برسند تا با ادغام کارگزاری‌های کوچک، حجم معاملات بالا بتواند کنترل ریسک در زمان کاهش کارمزدها را انجام دهد. همچنین مانع دیگر، بوروکراسی‌های بیش ‌از اندازه در قوانین و مجوزهاست. هرچند سازمان بورس و اوراق بهادار ژست همراهی می‌گیرد و فناوری و اطلاعات سازمان بورس گام‌هایی در خصوص ارائه سندباکس سازمان بورس برداشته و استارت‌آپ‌ها می‌توانند به فرابورس مراجعه کرده و درخواست اتصال به سندباکس را ارائه دهند، اما به‌صورت عملیاتی همچنان الزامات سرمایه‌ای و قانونی هزینه‌ها را به بیش از ۵۰ میلیارد ریال در سال برای یک استارت‌آپ معمولی افزایش داده است!

پیشنهادی به معامله‌گران علاقه‌مند به الگوریتم‌ها

بسیار ساده شروع کنید! در ابتدای کار فقط سعی کنید بازار را اسکن و از آن علامت‌هایی دریافت کنید! برای این کار می‌توانید از ابزارهای رصد بازار استفاده کنید. به‌مرور کارها بهتر خواهند شد. کم‌کم ابزارهای کوچکی خواهید ساخت که می‌توانید بازار را بهتر دنبال کنید. به‌مرور این ابزارها بهتر خواهند شد و می‌توانید آنها را به ترید متصل کنید. به ‌عبارت ‌دیگر ابزارها به‌صورت کاملا خودکار برای شما خریدوفروش می‌کنند! در صورتی ‌که این مراحل را با موفقیت طی کردید، برای ایجاد یک استراتژی معاملاتی روی یک زیرساخت مناسب و اتصال به کارگزاری، از طریق زیرساخت الگوریتمی تحلیلگر امید استفاده کنید.

زبان مناسب برنامه‌نویسی یک استراتژی معاملاتی

اگر شما بدانید که هر زبان به‌خصوصی در کجا استفاده می‌شود، سپس خواهید دانست که کدام زبان برای نیاز شما مناسب‌تر است. C++ به‌طور گسترده در استراتژی‌هایی که «زمان اجرا» مهم‌ترین پارامتر آن است، استفاده می‌شود. برای تکنولوژی معاملات الگوریتمی مثال در معاملات با فرکانس بالا (HFT یا high-frequency trading) که معاملات در کمتر از میلی‌ثانیه انجام می‌شوند، زبان برنامه‌نویسی که انتخاب می‌کنید، می‌تواند استراتژی‌هایتان را بسازد یا به‌کلی خراب کند. در این‌چنین سناریوهایی ++C بهترین گزینه ممکن است.

Python یا R استفاده گسترده‌ای در زمینه مالی و تجزیه‌وتحلیل دارند و به‌طور وسیعی در معاملات الگوریتمی استفاده می‌شوند و هر کارگزاری در دنیا که دارای API است، حداقل از یکی از اینها استفاده می‌کند. هر دوی آنها ویژگی‌ها و کتابخانه‌های مشابه دارند و هر دو open source یا متن‌باز هستند.

R یک زبان معتبر در زمینه مالی و Python یک تازه‌وارد نسبی است، اما محبوبیت و استفاده از Python به‌طرز چشم‌گیری در حال افزایش است. Java نیز یک زبان بسیار مناسب برای راه‌اندازی زیرساخت‌های الگوریتمی است.

[mks_pullquote align=”left” width=”740″ size=”18″ bg_color=”#444444″ txt_color=”#ffffff”] مسابقات معاملات الگوریتمی بازار سرمایه
سازمان بورس‌واوراق بهادار و شرکت اطلاع‌رسانی و خدمات بورس، دی و بهمن امسال، مسابقه معاملات الگوریتمی بازار سرمایه را برگزار کردند. هدف از برگزاری این مسابقات، آزمودن نقاط ضعف و قوت معاملات الگوریتمی توسط نهاد ناظر پیش از فراگیر شدن آن، کشف استعداد در بین علاقه‌مندان و حمایت و پشتیبانی از افراد مستعد فنی در این حوزه و زمینه‌سازی جذب آنها در بازار سرمایه عنوان شده است.

چند توصیه

  • همیشه تست انجام دهید تا اینکه سیستم‌تان عملکرد خوبی با استفاده از داده‌های گذشته داشته باشد. بعد از آن معامله را روی کاغذ (معامله به‌صورت مجازی) انجام دهید تا مطمئن شوید سیستم‌تان با داده‌های فعلی نیز عملکرد خوبی دارد.
  • بازار دو حالت دارد: رونددار و بدون روند! کمتر سیستم معاملاتی است که در هر دو وضعیت بازار، بتواند خوب عمل کند. مطمئن شوید که تنها در بازاری معامله می‌کنید که سیستم شما توانایی موفقیت دارد.
  • در هر زمان، یک تغییر در سیستم ایجاد کنید تا بتوانید دقیقا مشخص کنید که کدام جنبه سیستم باعث بهبود بازدهی شما می‌شود و کدام‌یک آسیب می‌رساند.
  • سادگی را حفظ کنید!
  • سیستم‌های معاملاتی بسیار پیچیده، معمولا عملکرد خوبی روی داده‌های گذشته دارند، اما توانایی سازگاری با وضعیت‌های جدید بازار را ندارند.
  • از درک استراتژی زیربنایی سیستم معاملاتی‌تان اطمینان داشته باشید!
  • شاید احمقانه به نظر برسد، اما بسیاری از مردم آن‌قدر سیستم‌هایشان را توسعه می‌دهند تا اینکه به یک سیستم پیچیده تبدیل می‌شود که در نهایت، استراتژی مبنایی سیستم را فراموش می‌کند.
  • هرگز بیش ‌از حد بهینه‌سازی نکنید! بهینه‌سازی بیش ‌از حد می‌تواند منجر به چیزی به نام برازش منحنی (curve fitting) شود که باعث کاهش کارایی و توانایی سازگاری سیستم معاملاتی‌تان می‌شود.

راه پرداخت بهترین منبع شما برای دانستن هر چیزی درزمینه فناوری‌های مالی (فین‌تک) است. راه پرداخت به شما کمک می‌کند در جریان رویدادها و روندهای فین‌تک ایران و جهان قرار بگیرید. شما در راه پرداخت می‌توانید آخرین خبرها و تحلیل‌های نویسندگان و تحلیلگران ایرانی و خارجی را مطالعه کنید.

معاملات الگوریتمی و تاثیر آن بر بازار سرمایه

«امید موسوی» کارشناس حوزه معاملات الگوریتمی با ارسال نوشتاری به خبرگزاری بازار دیدگاه خود را درباره تاثیر معاملات الگوریتمی بر بازار سرمایه بیان کرده است.

امید موسوی*؛ بازار : در ابتدا به توضیحی درباره معاملات الگوریتمی و انواع آن می پردازیم:

معاملات الگوریتمی چیست؟

ارایه راهکارهایی هوشمند و بهینه برای بهتر معامله کردن. کاهش استرس و هیجان سرمایه‌گذار، افزایش دقت و سرعت معاملاتش، سود بیشتر و ضرر کمتر، امنیت بیشتر اطلاعات معاملات، کاهش هزینه‌های معاملاتی و در یک کلمه افزایش کیفیت سرمایه‌گذاری هدف اصلی استفاده از کامپیوتر و ماشین در برای کمک به خودمان در معاملات است.

انواع معاملات الگوریتمی چیست؟

الگوریتم ها را می‌توان از منظر کاربرد به ۴ سطح اصلی تقسیم کرد :

الف) الگوریتم‌های مانیتورینگ: این دسته از الگوریتم‌ها برای رصد کل بازار یا سهام استفاده می‌شود. قبل از اینکه سهامی را بخریم نیاز است از وضعیت کلی بازار خبر داشته باشیم که بتوانیم تصمیم به سرمایه‌گذاری بگیریم. به طور مثال، نرخ ورود و خروج پول هوشمند به بازار، نوسانات نرخ بهره بانکی و بین بانکی، نوسانات P/E بازار، تغییرات نرخ‌های جهانی، تغییرات قیمت فلزات یا نفت و . است. ماشین به سادگی می‌تواند مجموعه‌ای از شرایط را مانیتور کند و در صورت تغییر معنادار به ما اطلاع رسانی کند.

ب) الگوریتم های سیگنال و مشاوره‌ای (به عنوان مثال تحلیل ریسک پورتفو، فیلترنویسی و کمک به پیدا کردن سهام با ویژگی خاص، هات لیست، اندیکاتورهای هوشمند و . ). هدف از این دسته الگوریتم‌ها دادن سیگنال اولیه برای خرید و فروش است. بدیهی است که این سیگنال‌ها می‌تواند در مرحله بعدی توسط استراتژی ما به دقت پایش شوند و در صورتی که شرایط استراتژی ما را دارا بودند وارد معامله شویم.

ج) الگوریتم های اجرای معاملات: پس از انتخاب سهام مرحله بعدی، خرید و فروش با دقت بالا، به دور از هیجان و با قیمت مناسب است. الگوریتم‌های اجرای معاملات به ما کمک می کنند که تصمیماتمان را هوشمندانه، سریع و راحت در بازار اجرا کنیم. مثلا گذاشتن حد سود و حد ضرر، یا گذاشتن سفارشات شرطی و یا خرد کردن سفارش با هدف کاهش تاثیر در بازار و خرید با قیمت پایین‌تر و فروش با قیمت بالاتر.

د) الگوریتم‌های بازارگردانی: این الگوریتم‌ها در جهت افزایش نقدشوندگی، تکنولوژی معاملات الگوریتمی کاهش هزینه معاملات، کاهش نوسانات، افزایش حجم و تعداد معاملات و نهایتا افزایش منافع سرمایه‌گذاران و معامله‌گران خرد استفاده می‌شوند. بازارگردان معمولا سهامداران عمده، ناشرین و صندوق‌هایی هستند که در جهت افزایش نقدشوندگی سهم با هدف افزایش توجه صحیح بازار به سهم و کاهش هزینه سرمایه‌گذاران اقدام به خرید و فروش می‌کنند. این فعالیت به طور معمول زیان‌ده یا با سود کم همراه است و وظیفه‌ای به عهده سهامدار عمده در جهت بهبود وضعیت معاملات سهم است.

مزایا و معایب آن؟

بزرگ‌ترین مزیت اینکه در بلندمدت عمق بازار را زیاد می‌کند، هر ابزاری مشتری خود را دارد و افزایش ابزارها باعث می‌شود بازار بزرگ شود و موارد دلخواه هر شخص در اختیارش باشد مثلا الگوریتم برای کسانی مناسب است که از دانشگاه فارغ التحصیل می‌شوند و می‌خواهند در بازار تحلیل تکنیکال و روانشناسی بازار را کار کنند و استراتژی معاملاتی داشته باشند، معاملات آنلاین برای افرادی مناسب است که خرید و فروش و در کل معامله می‌کنند و معاملات آفلاین برای حقوقی‌ها مناسب است بنابراین الگوریتم ابزاری است که بازار را بزرگ و فعالان آن را بیشتر می‌کند و هر ابزاری که بتواند افراد درگیر در بازار را بیشتر کند به نفع بازار است و عده‌ای که تمایل ندارند با سیستم قبلی کار کنند را وارد بازار می‌کند، مزیت دوم اینکه نقدشوندگی ایجاد می‌کند، یکی از مهمترین کاربردهای الگوریتم این است که بتواند معامله بیشتری از طرف بازارگردان‌ها انجام دهد و معامله بیشتر یعنی عمق بیشتر بازار، جلوگیری از ایجاد هیجانی صف خرید و فروش، نوسانات کمتر و . . مزیت آخر این است که سود بیشتر برای کسی باشد که به جای اینکه براساس هیجانات معامله کند از ماشین کمک می‌گیرد و این باعث می‌شود در بلند مدت سود بیشتری کسب کند طبیعتا در بازار منفی الگوریتم نمی‌تواند سود کند اما اینکه در بازار منفی کمتر از بازار ضرر و در بازار مثبت بیشتر از بازار سود کند به این معنا است که موفق عمل کرده است .

مهمترین عیب الگوریتم هزینه سرمایه‌گذاری بالای آن است یعنی اگر شخصی قصد راه‌اندازی الگوریتم را داشته باشد باید حدود ۲ تا ۵ میلیارد تومان برای راه‌اندازی سیستمی عادی هزینه کند و برای سیستم حرفه‌ای باید بیش از ۲۰ میلیارد تومان هزینه کند بنابراین هزینه سرمایه اولیه بسیار بالایی می‌خواهد به همین دلیل فقط حقوقی‌ها و یا شرکت‌های بزرگ می‌توانند داشته باشند البته شرکت ما برای انجام چنین کاری راه‌اندازی شده است و سرویس ارائه می‌کنیم، در دسترس همه افراد است و هزینه آن را از کارگزاری دریافت می‌کنیم. از جمله دیگر معایب آن این است که بازار شناخت خوبی نسبت به معاملات الگوریتمی ندارد و این باعث شده است که برداشت‌ها از این نوع معاملات متفاوت باشد یعنی فرهنگ‌سازی نشده است که الگوریتم چه کاری انجام خواهد داد، چه مزایایی دارد و . که لازم به ذکر است الگوریتم با همان قوانین و مقررات سامانه آنلاین کار می‌کند یعنی بیشتر از سه سفارش در ثانیه نمی‌تواند داشته باشد و کلیه قوانین بر آن حاکم است و نمی‌تواند تخلفی انجام دهد.

تاثیر الگوریتم بر بازار سرمایه

در بورس نزدک، بیش از ۲۶۰ شرکت مجوز بازارگردانی الگوریتمی دارند و مقالات متعددی از جمله مقاله وکتارمن در سال ۲۰۰۷ به سادگی اثبات می‌کنند که مثلا بازارگردانی الگوریتمی از ایجاد شوک‌ها و تنش‌های هیجانی در بازار جلوگیری می‌کند. در تمامی بازارهای برتر بورس دنیا حداقل یک بازارگردان الگوریتمی روی هر سهم فعال است.

برخی از نتایج بکارگیری معاملات الگوریتمی برای سهامداران و سرمایه‌گذاران خرد و مردم به شرح ذیل است:

- هزینه کمتر معاملاتی برای سرمایه‌گذاران (تعداد سفارشات زیاد در سمت عرضه و تقاضا باعث می‌شود هر وقت که اراده کنیم برای فروش، سفارشی باشد که به آن بفروشیم).

- افزایش حجم معاملاتی و تکنولوژی معاملات الگوریتمی نقدشوندگی (هر چه حجم معاملات یک سهم بیشتر باشد امکان دستکاری در قیمت کمتر است و این باعث تحلیل‌پذیری بیشتر می‌شود).

- نوسان پذیری کمتر (نوسان‌های زیاد معمولا در سهام کم‌معاملات و توسط سفته بازان اتفاق می‌افتد).

- افزایش عمق بازار (هر چه عمق بازار بیشتر شود، تحلیل‌ها بهتر جواب می‌دهند و زندگی در بازار راحت‌تر است).

- روند منطقی حرکت سهم و عدم دستکاری در قیمت به سادگی

- حداقل شدن تاخیر در اجرای سفارشات (همیشه سفارشاتی برای پاسخ به سفارش ما هستند و نباید ساعت‌ها منتظر شویم که یکی از ما بخرد یا به ما بفروشد)

یک سوال اساسی از خود بپرسیم: به نظر شما مردم از آمدن اسنپ ضرر کردند؟ قیمت کمتر از ۳ سال پیش، راحتی بیشتر، شفافیت بیشتر، سادگی استفاده و تکنولوژی و الگوریتم باعث دسترسی بیشتر مردم به اطلاعات با کیفیت و واقعی می‌شود.رویکرد معاملات الگوریتمی بازار سرمایه ایران، همواره حمایت از بازار و تعمیق آن بوده است.

در حال حاضر مشکل بازار معاملات الگوریتمی است؟

مشکل بازار نقدینگی است و الگوریتم ابزاری است که شخص می‌تواند تلفنی، آنلاین، الگوریتمی و آفلاین معامله کند بنابراین روش‌های مختلفی برای معامله کردن وجود دارد و طبیعتا همه این روش‌ها تفکر سرمایه‌گذار را اجرا می‌کنند و مشکل اصلی بازار این است که دیگر کسی نیست که سهم خریداری کند و نسبت به آن بدبین هستند همچنین عدم قطعیت‌هایی وجود دارد مانند اینکه مشخص نیست قرار است توافق صورت گیرد یا خیر و این موارد باعث می‌شود افراد ترجیح دهند سرمایه خود را در بانک یا بازار دیگری که می‌توانند سود حداقلی اما بدون ریسک دریافت کنند، سرمایه‌گذاری کنند تا زمانی که تکلیف این عدم قطعیت مشخص شود بنابراین نمی‌توان گفت که الگوریتم خوب است یا بد بلکه ابزاری همیشگی است که در روزهای مثبت و منفی بازار است و برای هر شخصی که می‌خواهد راحت‌تر، کم هزینه‌تر و با سود بیشتری کار کند خوب است .

۳ عامل مهم وضعیت فعلی بازار ایران

۱) وضعیت برجام که در صورتی که با دنیا تعامل کنیم طبیعتا انتظار رشد در صنایع ریالی در کوتاه مدت و کلیه صنایع در بلند مدت خواهیم داشت و در صورتی که همچنان تحریم‌ها پابرجا بمانند احتمالا صنایع صادراتی رشد خواهند داشت.

۲) بودجه که سال‌های قبل زودتر تصویب و قابل تحلیل بود اما هنوز نمی‌دانیم استراتژی دولت برای تامین کسری بودجه چیست؟ از چه صنایعی حمایت می‌کند؟یا دست در جیب چه صنایعی می‌کند؟

۳) جنگ روسیه و اوکراین، طبیعتا ما یک کشور خام فروشیم و به همین دلیل جنگ روسیه که باعث افزایش قیمت برخی کامودیتی‌ها شده و این تقریبا سود و رونق۷۰٪ شرکت‌های بازار سرمایه ما را بیشتر می‌کند.

طبیعتا اثر هر سه عامل همزمان باید بررسی شوند و شاید بهتر باشد در حال حاضر پولمان را در صندوق‌های درآمد ثابت نگهداریم تا کمی تکلیف ابهامات روشن‌تر شود.

*امید موسوی؛ مدیر عامل و بنیان گذار شرکت تحلیلگر امید؛ اولین شرکت ارائه دهنده زیرساخت ها و نرم افزار های الگوریتمی در ایران

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا