اموزش فارکس در ایران

انواع بازارها

انواع بازارها از دیدگاه های مختلف

1- از نظر کالا و فرآورده ها – مثل بازارهای فرش، نفت، پسته، پنبه.

2- از نظر کار و خدمات- مثل بازارهای کار، بیمه، حمل نقل و فنی مهندسی

3- از نظر پول و سرمایه مثل بازارهای بورس اوراق بهادار، سرمایه گذاری های کوتاه مدت و بلند مدت

انواع بازارهای سازمانی با توجه به اینکه سازمانهای، بازار خرید بزرگی را تشکیل می دهند لذا بازارهای سازمانی را به طور کلی به سه دسته به شرح ذیل تقسیم می کنند

الف: بازارهای صنعتی این بازارها بسیار بزرگی است که در بعضی از کشورها احتمال دارد در برگیرنده هزاراان و حتی میلیونها شرکت و موسسه باشد بنابرین بازار کالاهای صنعتی متنوع ترین بازار سازمانی به شمار می رود و از کلیه افراد و شرکت هایی تشکیل می شود که کالا و خدماتی را خریداری نموده و برای تولید سایر کالاها و خدمات مورد استفاده قرار می دهند کالا و خدماتی که پس از تولید به فروش رسیده یا اجاره داده می شوند یا به هر شکل دیگر در اختیار سایرین قرار می گیرند.

ب : بازار دولتی این بازار نیز بازار بزرگی بوده که در آن کالا و خدماتی خریداری می شوند که عمدتا دارای مصارف آموزش، رفاه عمومی و سایر نیاز های جامعه می باشند خرید های دولتی بسیار تخصصی ،روشن و صریح بوده و تحت نظارت مجالس قانونگذار و هیت های نظارت بر بودجه صورت می گیرند و به همین دلیل این گونه معاملات احتیاج به تکمیل فرم و امضای بیش تری دارد و نهایتا خرید به کندی صورت می گیرد

ج: بازار واسطه این بازار و شرکت های تشکیل می شود که کالاها تولید شده توسط دیگران به منظور فروش مجدد خریداری می کنند یا پس از خرید آنها را به دیگران اجاره می دهند ضمنا علاوه بر این کالاها و خدمات دیگری را نیز برای اداره فعالیت ها و عملیات خود خریداری می نمایند واسطه ها به عنهوان کارگزاران خرید مشتریان خود طیف بسیار گسترده و متنوع از کالاهای برای فروش مجدد به آنان می خرند می توان گفت که هر محصولی به نوعی از کانال واسطه عبور می کند سه بازار فوق از جهات زیادی دارای شباهت به بازارهای مصرف کننده می باشند زیرا در تمامی این بازارها این افراد هستند که با ایفای نقش خرید و تصمیم گیری درباره آن نیازهای خود را برآورده می کنند ولی بازارهای سازمانی از جهات دیگر نیز با بازارهای مصرف کننده متفاوت است و موارد اصلی اختلاف این دو بازار به ساختار آنها، ماهیت خریداران ، نوع تقسیم و فرایند تصمیم گیری مربوط می شود

انواع بازار اقتصادی

1- بازار رقابت کامل از مشخصات اصلی این نوع بازار می توان به موارد زیر اشاره کرد

· تعداد خریداران و فروشندگان بسیار زیاد است و لذا معامله هر یک از آنها نسبت به معاملات کل بازار خیلی ناچیز است

· خریداران و فروشندگان قیمت پذیرند یعنی به انواع بازارها تنهایی در تعین قیمت نقشی ندارند

· ورود و خروج به این بازار آزاد است و هر عرضه کننده یا تقاضا کننده ای به راحتی می تواند وارد این بازار شده و یا از آن خارج شود

· کالاها عرضه شده در بازار یکسان متحد الشکل و هم گن بوده و هیچ برتری نسبت به هم ندارن

· هیچ موسسه ای در بلند مدت سودی بیش از معمول و متعارف در بازار به دست نمی آورد

2- بازار انحصاری کامل

بازاری را انحصار کامل گویند که در آن یک تولید کننده یا فروشنده در بازار وجود دارد و به جهت موقعیت ممتاز و انحصاری خود حتی در دراز مدت هم می توانند سودی بیش از اندازه معمول کسب کند در این بازار قیمت به درآمد مصرف کنندگان وابسته است و انحصار گر تا جایی که درآمد خریداران اجازه می دهد قیمت کالا ها و خدمات خود را افزایش می دهد البته چنین بازار رقابت کامل وجود خارجی دارد چرا که تولید کنندگان کالاهای جانشین در واقع رقبای هم هستند

3- این بازار صورت غالب بازارهای امروز است که نه به صورت رقابت کامل هستند و نه به صورت انحصار کامل، یعنی وضع بینابینی دارند در این بازارها هم رقابت وجود دارد و هم انحصار از جهت اینکه تعداد خریداران و فروشندگان خیلی زیاد بوده و هیچ یکی از آنها به تنهای اثری بر روی دیگران ندارند به بازار رقابت کامل شباهت دارند و از طرفی به دلیل اینکه تولیدات هر یک از آنها از تولیدات دیگران متمایز بوده و همگن و کاملا مشابه نیستند و در نتیجه دارای متقاضیان مخصوص به خود هستند به بازار انحصاری تمایل دارند

4- بازار انحصار چند جانبه انحصار چند جانبه به وضعیتی اطلاق می شود که دو یا چند فروشنده تقاضای انبوه خریدار را تامین می کنند در این حالت تعداد بنگاه های اقتصادی و یا به عبارتی فروشندگان کم بوده و با قیمت ها برخورد تلافی جویانه می شود و هر یک از آنها می خواهند با اتخاذ تدابیری سهم خود از بازار، یعنی فروش و در نهایت سود خود را بالا ببرند جئید ترین مطالعات در زمینه بازار که توسط فیلیپ کاتلر و گری آرمسترانگ صورت گرفته در کل پنج نوع بازار را به موسسات معرفی می نماید که می توانند فعالیت های بازاریابی را جهت جذب مشتری در آن انجام دهند این پنج بازار به جمال عبارت اند از

1- بازار مصرف کننده شامل افراد و خانواده هایی است که کالا و خدمات را برای مصارف شخصیی خود خریداری می کنند

2- بازار صنعتی شامل موسساتی هستند که کالا و خدمات را برای باز پروری بیشتر یا استفاده مجدد آنها در تولید کالاها و خدمات دیگر خریدار می نمایند

3- بازار واسطه ای در بر گیرنده سازمانها یی است که کالا و خدمات را به منظور فروش مجدد و کسب سود خریداری می کنند

4- بازار دولتی شامل نمایندگی های دولتی است که به منظور تولید کالاها و خدمات عمومی یا انتقال آنها به افراد نیازمند اقدام به خرید می نمایند

5- بازار بین المللی در بر گیرنده خریدداران خارجی است و از مصرف کنندگان، تولید کنندگان، واسطه های فروش و دولت ها تشکیل می شود

انواع بازارها

بازار مکانی است که در آن دو یا چند طرف، کالاها، خدمات و اطلاعات را مبادله می‌کنند. به‌طور ‌کلی، بازار مکانی است که در آن دو یا چند طرف در خرید و فروش دخیل هستند.

دو طرف درگیر در یک معامله، فروشنده و خریدار نامیده می‌شوند.

فروشنده در ازای دریافت پول، کالا و خدمات را به خریدار می‌فروشد. جهت رقابتی‌شدن بازار، باید بیش از یک خریدار و فروشنده وجود داشته باشد.

ساختار انحصار کامل: انحصار شرطی است که در آن یک فروشنده واحد و خریداران بسیاری در بازار وجود دارند. در چنین شرایطی، فروشنده دارای یک انحصار بدون رقابت از سوی دیگران است و دارای کنترل کامل بر محصولات و خدمات خود است. در یک بازار انحصاری، فروشنده در مورد قیمت محصولات یا خدمات تصمیم می‌گیرد و می‌تواند آن‌ها را به تنهایی تغییر دهد.

ساختار انحصار کامل در طرف تقاضا: زمانی‌که تعداد فروشندگان زیاد و تنها یک خریدار در بازار وجود داشته باشد، این حالت انحصار کامل در طرف تقاضا نامیده می‌شود. در چنین شرایطی، از آن‌جا که یک خریدار در برابر بسیاری از فروشندگان وجود دارد، خریدار می‌تواند کنترل خود را بر فروشندگان تحمیل کند. در این حالت خریدار بر فروشندگان قدرت دارد.

1. بازارهای فیزیکی: بازار فیزیکی مکانی است که خریداران می‌توانند به‌صورت فیزیکی با فروشندگان دیدار کنند و کالاهای مورد نظر را از آن‌ها در ازای مبلغی پول خریداری کنند. مراکز خرید، فروشگاه‌های بزرگ و فروشگاه‌های خرده‌فروشی نمونه‌هایی از بازارهای فیزیکی هستند.

2. بازارهای غیر‌فیزیکی/بازارهای مجازی: در چنین بازارهایی، خریداران از طریق اینترنت کالا و خدمات خود را خریداری می‌کنند. در چنین بازاری، خریداران و فروشندگان به‌طور فیزیکی با یکدیگر دیدار نمی‌کنند و با یکدیگر تعاملی ندارند، در عوض تراکنش از طریق اینترنت انجام می‌شود. مثال‌ها شامل خرید از ‌ردیف، ای بی و غیره است.

3. بازار حراج یا مزایده: در بازار حراج، فروشنده کالاهای خود را به بالاترین قیمت پیشنهادی از طرف پیشنهاد‌دهنده به‌فروش می‌رساند.

4. بازار کالاهای واسطه: در چنین بازارهایی، کالای خام مورد نیاز برای تولید نهایی کالاهای دیگر به‌فروش می‌رسد.

5. بازار سیاه: بازار سیاه مکانی است که در آن کالاهای غیرقانونی انواع بازارها مانند مواد مخدر و سلاح به‌فروش می‌رسد.

6. بازار علم و‌ دانش: بازار دانش مکانی است که در آن اطلاعات و محصولات مبتنی بر دانش مبادله می‌شود.

7. بازار مالی: بازاری که در آن دارایی‌های سیال (پول) مبادله می‌شود، بازار مالی نامیده می‌شود.

بازارهای مالی شامل انواع زیر است:

1. بازار سهام: شکلی از بازار که در آن فروشندگان و خریداران به مبادله سهام می‌پردازند.

2. بازار اوراق قرضه: بازاری که در آن خریداران و فروشندگان اوراق بهادار بدهی، معمولاً به شکل اوراق قرضه، را مبادله می‌کنند. یک اوراق قرضه قراردادی است که توسط هر دو طرف به امضاء می‌رسد که در آن، یک طرف وعده می‌کند میزان پولی را به همراه سود با فواصل زمانی مشخص بازپرداخت کند.

3. بازارهای ارز خارجی: در این نوع بازار، طرفین در تجارت ارز دخیل هستند. در یک بازار ارز خارجی (به نام بازار ارز نیز شناخته می‌شود)، یکی از طرفین، به مبادله ارز یک کشور با مقدار معادل ارز کشور دیگر می‌پردازد.

4. بازارهای پیش‌بینی‌کننده: بازار پیش‌بینی‌کننده مکانی است که در آن مبادله کالا یا خدمات برای آینده صورت می‌گیرد. خریدار زمانی سود می‌برد که بازار افزایش یابد و زمانی‌که بازار سقوط کند، ضرر خواهد کرد.

انواع بازارها

انواع بازارها

الف) بازار کالا و خدمات:
این بازار اولین بازار تشکیل شده به وسیله انسان هاست. در واقع انسان ها در گذشته و حال یاد گرفته اند که محل متشکلی را برای خرید و فروش کالاهای خود داشته باشند و قوانین و عرف حاکم بر این بازار را رعایت کنند. در بازار کالا در قبال کالا و انواع بازارها خدمات, واحد پولی مورد پذیرش, به عنوان تسهیل کننده معاملات مورد استفاده قرار می گیرد. در این بازار, ارزش هر کالا یا خدمت با مبلغی پول تعریف و عرضه می شود و معمولا معاملات درون این بازار, تحت مکانسیم های شناخته شده ای صورت می گیرد. در این بازار کالاها و خدمات به گونه و نوع های مختلفی تقسیم بندی می شوند و هر کدام از آن ها تحت حاکمیت قوانین و عرف خاص پذیرفته شده خود مورد معامله قرار می گیرند. در این نوع بازار واحد پولی, به عنوان واسطه معاملات می تواند در بخش های مختلف بازار به راحتی جابه جا شود و هیچ گونه محدودیتی برای آن وجود ندارد. در واقع ما می توانیم نقدینگی خود را به راحتی در بخش های مختلف و تحت قوانین آن به گردش دربیاوریم.
ما می توانیم نقدینگی خود را وارد این بازار کرده و به همان راحتی از بازار خارج کنیم. بازار کالا و خدمات, به دلیل قدمت و به دلیل تامین کننده نیازهای کلی انسان ها از وسعت بسیار زیادی برخوردار است. در این بازار آنچه که ارزش کالا و خدمات را تعیین می کند عرضه و تقاضاست. تقاضا متناسب با نیاز انسان ها تغییر می کند. در قبال افزایش تقاضا و ثبات عرضه, افزایش قیمت ها حادث می شود انواع بازارها که امروزه ما آن را به نام تورم می شناسیم, از تورم به عنوان بیماری اقتصاد نام برده می شود و اکثریت و یا بهتر است بگوییم کلیه حکومت ها تلاش می کنند تا تورم را به حداقل ممکن برسانند. تورم باعث ایجاد شغل های کاذب و کاهش تولید, یا تمایل به تولید می شود. به همین دلیل دولت ها و شبکه اقتصادی کشورها سعی می کنند با ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا, تورم را کنترل کنند.
ب) بازار پول:
بازار پول ابتدا به جهت نگهداری نقدینگی مردم تشکیل شد و به عنوان یک محل امن برای نگهداری و محافظت از پول در مقابل سرقت از آن تعبیر شد. در ابتدا بانک در قبال نگهداری و محافظت از پول مردم از آن ها مبالغی را انواع بازارها دریافت می کردند.
اما با گسترده شدن دنیا و مناسبات اقتصادی و ایجاد دادوستدهای گسترده وظایف و مسئولیت های جدیدی برای بانک ها تعریف شده. در این زمان, دولت ها یاد گرفتند که شاید بتوان از بانک ها به عنوان ابزاری برای کاهش تقاضا در بازار کالا و خدمات استفاده کرد.
به همین دلیل شروع به تبلیغ برای جذب نقدینگی مازاد مردم در حساب های بانکی کردند, تا به این وسیله حجم نقدینگی در دست مردم را کاهش داده و کنترل نمایند و از سرازیر شدن ناگهانی این حجم عظیم نقدینگی به بازار کالا جلوگیری کنند و به این طریق, بتوانند تقاضا و نهایتا تورم را در بازار کالا و خدمات کنترل کنند. از طرف دیگر نقدینگی جمع شده در حساب های بانکی خود می توانست به صورت وام و تسهیلات در اختیار بخش های تولیدی جوامع قرار گیرد و تولید را افزایش دهد
بانک ها در قبال وام و تسهیلات پرداختی به شرکت ها و موئسسات بهره دریافت می کردند و از طرف دیگر به سپرده های مردم نیز بهره ای را می پرداختند و مابه التفاوت این دو نرخ بهره به عنوان درآمد بانک ها شناخته می شد.
بازار پول تا مدتها توانست نقش تعادل آفرین بین عرضه و تقاضا در بازار کالا و خدمات را بازی کند تا این که بحث کنترل نقدینگی در بازار پول به میان آمد.
با ایجاد بحران ها مردم به بانک ها هجوم آوردند و نقدینگی حساب های خود را طلب می کردند و در این مقطع و زمان بود که ضعف اصلی بازار پول نمایان گر شد. در واقع بازار پول توان لازم برای کنترل و حفظ تعادل بین عرضه و تقاضا در شرایط بحرانی را به طور کامل نداشت. پس باید راه دیگری یافته و به کار گرفته می شد.
ج) بازار سرمایه:
با بروز و شناخت ناتوانی بازار پول در ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا, با هدف جلوگیری یا کنترل تورم, بازار سرمایه به عنوان گزینه ای موثر در جهت تعادل آفرینی مورد توجه قرار گرفت. سیاست های مالی و اعتباری در ابتدا بازارهای سرمایه را ایجاد کرد و مساله ای به نام بورس و سهام به عنوان امری تاثیرگذار جای خود را در زندگی مردم باز کرد و مردمی که تا آن زمان مازاد نقدینگی خود را در سپرده های بانکی نگهداری می کردند.
کم کم نحوه سرمایه گذاری در بورس و خرید سهام شرکت های بورسی را یاد گرفتند و به این ترتیب بازار سرمایه در جامعه ای انسانی هر روز شناخته تر شد.
در بورس اوراق بهادار که نمود بارزی از بازار سرمایه می باشد, سهام و سرمایه شرکت ها مرد معامله قرار می گیرد. این امر باعث می شود که مازاد نقدینگی افراد به جای سرازیر شدن به بازار کالا, به شرکت ها سرازیر شده و باعث تامین مالی شرکت ها شده و در نهایت تولید را افزایش دهد.
تولید بیشتر, عرضه را متعادل تر کرده و می تواند به تقاضای فزاینده در بازار کالا و خدمات پاسخ داده و مانع تورم شود. از طرف دیگر شرکت به یک منبع ارزان قیمت تامین مالی دسترسی داشته در نتیجه, قیمت تمام شده محصولاتشان, افزایش ناگهانی نخواهد داشت. افراد قبل از خرید سهام شرکت ها و در صورت عملکرد مطلوبشان, در سود(زیان) آن ها شریک می شوند و در نتیجه تقاضا برای خرید سهام شرکت های سودآور هر روز بیشتر می شود و چرخه رقابت بین شرکت ها برای کسب سود بیشتر و در نتیجه جذب نقدینگی وسیع تر و بیشتر شده و این رقابت سالم می تواند تمامی گروه های فعال در بازار سرمایه را منتفع سازد. شرکت ها از منابع مالی ارزان قیمت, منتفع می شوند, سهام داران در سود شرکت ها شریک می گردند, شراکت این دو بخش چرخه تولید را به گردش در می آورد و تولید بیشتر شکوفایی اقتصادی را به همراه خواهد داشت.
اتفاق مهم دیگری که در بازار سرمایه می افتد این است که نقدینگی به محض ورود به بازار سرمایه, به عنوان یک شریک, درگیر بازار گشته و در مواقع بحرانی, دولت ها می توانند ورود و خروج نقدینگی از این بازار را کاملا تحت سیاستهای خود قرار دهند.
در واقع نقدینگی وارد شده در بازار سرمایه در صورتی می تواند از این بازار خارج شود که جایگزینی داشته باشد و این مهم, جبران کننده نقض بازار پول است. چرا که نقدینگی در بازار پول, می توانست هر موقع که مایل باشد و بدون هیچ جایگزینی از بازار پول خارج شده و دولت را در اعمال سیاست های خود بر آن بازار محدود کند. در واقع نگارنده, بازار سرمایه را به"زندان جذاب و زیبای نقدینگی" تعبیر می کند. در این زندان جذاب, نقدینگی به انتفاع از نقاط مثبت و سازنده بازار می پردازد و دولت ها نیز این امکان و فرصت را می یابند تا بر این حجم نقدینگی اعمال سیاست کنند و افسار گسیختگی آن را مهار نماید. کاری که شاید در بازارهای دیگر اصلا امکان پذیر نیست و به همین دلیل است که دولت ها و مجموعه های اقتصادی وابسته, تمایل بسیار زیادی به گسترش و تعمیق بازار سرمایه دارند. در واقع بازار سرمایه نه تنها یک وسیله, بلکه یک نیاز غیر قابل جایگزین در این مقطع از اقتصاد جهانی است.
نوع دیگر تقسیم بندی بازارها(بازارهای مالی) براساس مدت زمان بدین گونه است:
بازارهای مالی در هر کشوری به دو گروه تقسیم می شود:
▪ بازار پول
در این بازار ابزارهایی دادوستد می شوند که سررسید آها حداکثر یک سال است.
▪ بازار سرمایه
در بازار سرمایه ابزارهایی است که سررسید آنها بیشتر از یک سال است و همچنین ابزارهای بدون سررسید دادوستد می شوند مانند سهام.

انواع بازارها: بازار هدف، بازار آماده، بازار بالقوه، بازار تحت نفوذ

دوره MBA - بازار همه چیز است - متمم

کافی است پای حرف کسی بنشینید که در مراحلِ نخستینِ ایجادِ یک کسب و کار جدید است.

معمولاً می‌توانید خوش‌بینی افراطی نسبت به بازار را در صحبت‌های این نوع افراد ببینید و بشنوید.

مهم نیست که این افراد، تولیدکننده‌ی چه کالایی یا عرضه کننده چه خدمتی باشند.

این نوع افراد معمولاً با نگاهی مظلومانه و معصومانه به مخاطب نگاه می‌کنند و می‌گویند: «من که چیز زیادی نمی‌خواهم. دو درصد از کل این بازار هم مال من باشد کافی است».

معمولاً لحن بیان چنان آرام و متواضعانه است که لحظه‌ای به ذهن‌مان خطور نمی‌کند منظور از این بازار چیست؟ و آیا در این بازار (که هنوز نمی‌دانیم چیست)، آیا دو درصد سهم بازار انتظاری معقول و دست‌یافتنی است؟

بازار را بسته به نیاز، به شکل‌های مختلفی تعریف و طبقه‌بندی می‌کنند.

ما در این درس یکی از طبقه‌بندی‌های کلاسیک بازار را با هم مرور می‌کنیم:

در این درس، چهار نوع بازار فوق را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

تمرین درس انواع بازار

پرسش اول را حتماً پاسخ دهید. اما از میان تمرین‌های دوم و سوم و چهارم، فقط یکی را پاسخ دهید کافی است

با توجه به صنعت و کسب و کاری که در آن حضور دارید یا علاقه دارید در آن حضور داشته باشید، وقتی در درس‌های کسب و کار متمم از بازار حرف می‌زنیم، کدام محصولات و بازارها به ذهن شما می‌رسد؟ به عبارتی دوست دارید مثال‌های کسب و کار در متمم به چه بازارهایی نزدیک‌تر باشد؟

فرض کنید که شما می‌خواهید کارخانه تولید آب معدنی تاسیس کنید. هر یک از بازارهای فوق را به صورت انواع بازارها کوتاه و مختصر، برای این محصول توضیح دهید. اگر از شما بخواهند که برای یک سال بعد از راه اندازی کارخانه، تخمینی عددی از حجم هر یک از چهار بازار فوق ارائه دهید، به چه اطلاعاتی نیاز دارید؟

اگر بخواهید یک وبلاگ با موضوع نکاتی درباره تربیت فرزندان بنویسید، در مورد مصداق‌های هر یک از چهار بازار فوق توضیح مختصری ارائه دهید.

به نظر شما، در کنار علت‌هایی که داخل متن مورد اشاره قرار گرفت، به چه علت‌های دیگری ممکن است یک کسب و کار، تصمیم بگیرد بازار هدفش از بازار آماده‌ی موجود کوچکتر باشد؟

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: نیما یوسف پور ، رضا ، ناتاشا جعفری ، حسین نصیری ، مهدی چگین

انواع بازارها

انواع بازارها

بازار بورس بازاری است که در آن، قیمت‌گذاری و خرید و فروش کالا و اوراق بهادار انجام می‌شود، حال در ایران سه نوع بازار بورس داریم: بورس اوراق بهادار، بورس کالا و بورس انرژی.

بورس اوراق بهادار

زمانی که دارایی‌های مالی یا دارایی‌های کاغذی مثل سهام و اوراق مشارکت در بورس مورد معامله قرار گیرند به آن بورس اوراق بهادر گفته می‌شود.

بورس کالا

به بورسی که در آن معاملات روی یک کالای فیزیکی انجام شود بورس کالا گفته می‌شود در واقع بورس کالا مکانی است که طلا، فلزات، محصولات کشاورزی و … مورد معامله انواع بازارها قرار می‌گیرد.

بورس انرژی

بورس انرژی هم به منظور عرضه محصولات نفت و مشتقات نفتی، برق، گاز طبیعی، زغال‌سنگ، حق آلودگی و سایر حامل‌های انرژی تشکیل شده است.

شرایط پذیرش در بازارهای بورس و فرابورس:

  1. شرایط پذیرش شرکت‌ها در بورس سخت گیرانه‌تر و در فرابورس ساده‌تر است.
  2. دوره پذیرش شرکت‌ها در فرابورس به دلیل سهولت شرایط پذیرش نسبت به بورس کمتر است.
  3. قوانین سخت گیرانه‌تر در بورس موجب شده نمادهای پذیرفته شده در آن ریسک کمتری را نسبت به فرابورس داشته باشند.
  4. کارمزد خرید و فروش در بورس کمی بیشتر از فرابورس است.
  5. تقسیم‌بندی بازارها در بورس و فرابورس متفاوت است: فرابورس دارای ۷ بازار: اول، دو، سوم (عرضه)، ابزارهای نوین مالی، پایه، شرکت‌های کوچک و متوسط و ابزار مشتقه است، اما بورس فقط دارای دو بازار اول و دوم است.

بازارهای فرابورس:

بازار سرمایه دارای دو زیر مجموعه بورس و فرابورس می‌باشد، در واقع شرکت‌هایی که شرایط پذیرش در بازار بورس اوراق بهادار را ندارند در بازار فرابورس سهام خود را انواع بازارها معامله می‌کنند.

بازار فرابورس دارای ۷ بازار به شرح بازار اول، دوم، سوم یا عرضه، بازار شرکت‌های کوچک و متوسط (SME)، بازار ابزارهای نوین مالی، بازار پایه و بازار ابزارهای مشتقه می‌باشد که در ادامه به توضیح هرکدام از انواع بازارهای فرابورس ایران پرداخته و به تفاوت انواع بازارهای فرابورس اشاره خواهیم کرد.

مهم‌ترین وظیفه فرابورس ایران، ساماندهی و هدایت طیف وسیعی از بنگاه‌های اقتصادی به منظور تامین مالی از طریق بازار سرمایه است. به همین دلیل فرآیند پذیرش شرکت‌ها و شرایط پذیرش به گونه‌ای است که شرکت‌ها با احراز حداقل شرایط و در سریع‌ترین زمان ممکن، امکان ورود به بازار را داشته باشند، و بتوانند از تمامی مزایای شرکت های پذیرفته شده در بازار اوراق بهادار استفاده کنند.
در واقع در فرابورس سازمان بورس نظارت محدود تری بر معاملات دارد و صرفا برای جلوگیری از کلاه‌برداری‌ها معامله شرکت‌هایی که شرایط لازم برای ورود به بورس را ندارند در این بازار انجام می‌شود. اما ذکر این نکته الزامی است که سازمان بورس اوراق بهادار به عنوان نهاد ناظر بر فعالیت‌های مالی و عملیاتی شرکت‌های بورس، فرابورس و بورس کالا نظارت کامل دارد.

فرابورس برای عرضه و انتقال اوراق بهادار، هفت بازار با نام‌های بازار یک، بازار دو، بازار سه ( عرضه)، بازار ابزار نوین مالی، بازار پایه و بازار شرکت‌های کوچک و متوسط دارد که در ایران بازار یک، دو و پایه رایج هستند.

انواع بازارهای فرابورس:

در فرابورس هفت بازار مجزا داریم که به شرح زیر می‌باشد:

۱. بازار اول فرابورس:

یکی از انواع بازار فرابورس که از اهمیت زیادی برخوردار است بازار اول فرابورس می‌باشد. در بازار اول فرابورس، معاملات شرکت‌‌های سهامی عام انجام می‌شود. پذیرش شرکت‌های سهامی عام در بازار اول فرابورس دارای شرایطی است مانند:

  • باید ۲ سال از آغاز فعالیت شرکت گذشته باشد.
  • سرمایه ثبت شده شرکت باید حداقل ۱۰ میلیارد ریال باشد.
  • تعداد سهامدران شرکت باید حداقل ۲۰۰ نفر باشند.

۲. بازار دوم فرابورس:

در بازار دوم فرابورس نیز، معاملات شرکت‌‌های سهامی عام انجام می‌شود. اما شرایط پذیرش شرکت‌های سهامی عام در بازار دوم فرابورس انواع بازارها دارای شرایط ساده‌تری است. شرایط پذیرش شرکت‌ها در بازار دوم فرابورس به شرح زیر است:

  • باید ۱ سال از آغاز فعالیت شرکت گذشته باشد.
  • سرمایه ثبت شده شرکت باید حداقل ۱ میلیارد ریال باشد.
  • تعداد سهامدران شرکت باید حداقل ۱۰۰ نفر باشند.

۳. بازار سوم فرابورس (بازار عرضه):

در بازار سوم فرابورس که به آن بازار عرضه نیز گفته می‌شود سهام شرکت­‌‌های سهامی معامله می‌شوند اما معاملات در این بازار به صورت عمده و بلوکی انجام می‌شود. عرضه معامله می‌‌شود. در بازار سوم فرابورس معاملات شرکت‌ها بدون پذیرش شرکت قابل انجام است و اگر مشتری وجود داشته باشد معامله سهام صورت می‌گیرد. مزایده شرکت‌ها بعد از تشریفات قانونی انجام شده و قیمت پایه تعیین می‌شود.

۴. بازار شرکت‌های کوچک و متوسط (SME) فرابورس:

بازار شرکت ‌های کوچک و متوسط به منظور تامین مالی بنگاه‌‌های کوچک، متوسط و دانش‌بنیان طراحی شده است و هدف آن تامین مالی این شرکت‌ها می‌باشد. نحوه انجام معاملات سهام و حق تقدم خرید سهام در بازار شرکت‌های کوچک و متوسط انواع بازارها فرابورس ایران در قانون مشخص شده است. در بازار شرکت‌های کوچک و متوسط فرابورس معاملات سهام در دو تابلوی معاملاتی مجزا شامل تابلوی رشد و تابلوی دانش‌بنیان صورت می‌گیرد.

شرایط پذیرش شرکت ‌های کوچک و متوسط در فرابورس به شرح زیر است:

  • از زمان فعالیت این شرکت‌ها باید حداقل یک سال گذشته باشد.
  • جمع حقوق صاحبان سهام این شرکت‌ها باید حداقل یک میلیارد ریال و حداکثر ۵۰۰ میلیارد ریال باشد.

۵. بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس:

در بازار ابزارهای نوین مالی کلیۀ ابزارهای مالی مانند انواع اوراق مشارکت، انواع گواهی سرمایه‌گذاری و انواع صکوک که به تأیید شورای عالی بورس رسیده و بنا به اعلام آن مشمول ثبت یا معاف از ثبت نزد سازمان بورس تشخیص داده شده، قابل پذیرش است به استثنای سهام و حق تقدم خرید سهام.

۶. بازار پایه فرابورس:

کلیه شرکت‌های سهامی عام که که در سازمان بورس و اوراق بهادار ثبت شده باشند و پذیرش آن ها در هیچ یک از بازارهای بورس یا فرا بورس امکان پذیر نباشد می‌توانند نقل و انتقال سهام خود را در این بازار انجام دهند. در این بازار معمولا شرکت‌هایی پذیرش می‌شوند که یا ورشکسته شده‌اند یا در معرض ورشکستگی هستند. همچنین شرکت‌ها بسته به میزان ریسک سرمایه‌گذاری به سه تابلو زرد (دامنه نوسان ۳ درصد)، نارنجی (دامنه نوسان ۲ درصد) و قرمز (دامنه نوسان ۱ درصد) دسته‌بندی می‌شوند.

۷. بازار ابزار مشتقه فرابورس: بازار ابزار مشتقه بهترین مکانی است که تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان می‌توانند نیازهای خود را به بهترین قیمت و در کمترین زمان ممکن برطرف کنند.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا